Dar gelirli hanelere yönelik sosyal destekleri tek çatı altında birleştirmeyi hedefleyen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi 2026 yılında pilot uygulama ile hayata geçirilecek. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı iş birliğiyle yürütülen çalışma kapsamında kira, gıda ve ısınma giderlerine yönelik nakdi destek sağlanacak. Programın 2027 yılında ülke genelinde uygulanması planlanıyor.
Yeni model, hane bazlı gelir hesaplamasına dayalı bir destek mekanizması içeriyor. Kişi başına düşen geliri belirlenen sınırın altında kalan aileler sistemden yararlanabilecek. Kesin gelir kriterleri ve destek tutarları ise teknik çalışmaların tamamlanmasının ardından açıklanacak.
Vatandaşlık Maaşı Nedir?
Resmi adı Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi olan uygulama, kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak anılıyor. Sistem, temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan ailelere düzenli ve bütüncül bir sosyal yardım sağlanmasını amaçlıyor. Gıda, barınma ve ısınma kalemleri tek bir paket içerisinde değerlendirilecek.
Uygulama Takvimi
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 2026 yılı bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı açıklamaya göre program iki aşamalı ilerleyecek:
2026 yılında seçilecek bazı illerde pilot uygulama başlatılacak
2027 yılında sistem tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılacak
Pilot sürecin belirli mahallelerde deneme amaçlı uygulanması ve elde edilen veriler doğrultusunda sistemin geliştirilmesi planlanıyor.
Kimler Yararlanabilecek?
Programdan faydalanması öngörülen kesimler şu şekilde sıralanıyor:
- Geliri belirlenen eşiğin altında kalan haneler
- Yoksulluk sınırı altında yaşayan aileler
- Temel giderlerini karşılamakta güçlük çeken vatandaşlar
- Kişi başına düşen geliri düşük olan aileler
Gelir sınırı ve diğer şartlar bakanlıkların çalışmaları tamamlandıktan sonra netleşecek.
Hangi Destekler Sağlanacak?
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi üç ana başlıkta yardım sunacak:
- Gıda desteği: Temel beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik nakdi katkı sağlanacak.
- Kira desteği: Bölge ve mahalle bazlı analizler yapılacak, kira yükü yüksek bölgelerde barınma giderlerine destek verilecek.
- Isınma desteği: Kış koşullarının ağır olduğu illerde yakıt ve enerji giderleri için öncelikli yardım uygulanacak.
Sistem Nasıl İşleyecek?
Uygulama, mevcut Aile Sosyal Destek Programı verileriyle entegre çalışacak. Hanelerin gelir bilgileri düzenli olarak incelenecek. Gelir seviyesi belirlenen sınırın altına düşen aileler için destek otomatik olarak devreye alınacak. Böylece hak sahipliği tespitinde ek başvuru ihtiyacı azaltılacak.
Ayrıca her bölgenin yaşam koşulları ve maliyetleri dikkate alınacak. Büyükşehirlerde kira yardımı öne çıkarken, kırsal alanlarda gıda desteği veya soğuk iklime sahip bölgelerde ısınma yardımı öncelikli olabilecek.
Başvuru Süreci
Başvuru yöntemi henüz kesinleşmedi. Ancak mevcut sosyal yardım uygulamalarında olduğu gibi e-Devlet sistemi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ile Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri üzerinden işlem yapılması bekleniyor. Otomatik değerlendirme sistemi nedeniyle bazı durumlarda ayrıca başvuru gerekmeyebilecek.
Mevcut Yardımlardan Farkı
Yeni model, tek seferlik ödemeler yerine düzenli destek sağlamayı hedefli. Birden fazla yardım kaleminin tek pakette sunulması, otomatik hak sahipliği belirleme ve bölgesel ihtiyaç analizine dayalı planlama, sistemin öne çıkan özellikleri arasında yer alıyor.
Destek Tutarları Ne Kadar Olacak?
Ödenecek miktarlar henüz açıklanmadı. Tutarların;
- Hane nüfusu
- Gelir düzeyi
- Bölgesel yaşam maliyeti
- Belirlenecek eşik değer
- Bütçe imkânları
gibi kriterlere göre belirleneceği ifade ediliyor.
Bilgiye Nereden Ulaşılacak?
Vatandaşlar gelişmeleri Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın resmi internet sitesi, e-Devlet duyuruları, ALO 144 Sosyal Destek Hattı ve yerel Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla takip edebilecek.
